სტატიაში
- რატომ არის ანამნეზი სამედიცინო ინგლისურის საფუძველი ექიმებისთვის
- ანამნეზის სტრუქტურა ინგლისურად
- 60 კითხვა ანამნეზის შესაკრებად ინგლისურად
- გრამატიკული შეცდომები, რომლებიც პაციენტს აბნევს
- მარტივი სიტყვები: სამედიცინო ტერმინები და პაციენტის ენა
- მაგალითი: მოკლე ანამნეზი ინგლისურად
- როგორ ვივარჯიშოთ ანამნეზის შეკრებაში ინგლისურად
- თქვენი შემდეგი ნაბიჯი
მოკლედ
- ანამნეზი ინგლისურად მკაცრი თანმიმდევრობით გროვდება: ძირითადი ჩივილიდან ოჯახურ და სოციალურ ანამნეზამდე.
- დაიწყეთ ღია კითხვით, მაგალითად What brings you in today?, შემდეგ კი დააზუსტეთ დახურული კითხვებით.
- პაციენტთან მარტივი სიტყვები გამოიყენეთ (high blood pressure და არა hypertension).
- ქვემოთ ნახავთ 60 მზა კითხვას თარგმანით, დაჯგუფებულს განყოფილებების მიხედვით, და გრამატიკულ შეცდომებს, რომლებსაც ქართულენოვანი ექიმები ყველაზე ხშირად უშვებენ.
სამედიცინო ინგლისური ექიმებისთვის ანამნეზის შეკრებით იწყება. ქართულად ამას ღამის მორიგეობის ბოლოსაც შეძლებთ. ინგლისურად კი კითხვები ნელა ყალიბდება, დროები ერთმანეთში ირევა, ხოლო მარტივი სიტყვის ნაცვლად, რომელსაც პაციენტი გაიგებდა, სახელმძღვანელოს ტერმინი გახსენდებათ.
ქვემოთ მოცემულია 60 კითხვა ანამნეზის შესაკრებად ინგლისურად, იმ თანმიმდევრობით, რომლითაც მათ რეალურად სვამთ, თარგმანითა და რჩევებით ტონზე, გრამატიკასა და ლექსიკაზე. გახსენით ეს გვერდი მომდევნო კონსულტაციის, გამოცდის ან მორიგეობის წინ.
რატომ არის ანამნეზი სამედიცინო ინგლისურის საფუძველი ექიმებისთვის
გასინჯვა და გამოკვლევები პროტოკოლს მიჰყვება, ანამნეზი კი იმაზეა დამოკიდებული, როგორ კითხულობთ და როგორ უსმენთ. არასწორ დროში დასმული ან უცნობი სიტყვით ნათქვამი კითხვა ბუნდოვან პასუხს იწვევს, ბუნდოვანმა პასუხმა კი შეიძლება მთელი კონსულტაცია არასწორი მიმართულებით წაიყვანოს.
კარგი ამბავი ის არის, რომ ექიმი, რომელიც მშვიდად იწყებს საუბარს, მკაფიო კითხვებს სვამს და ზუსტად აჯამებს, კომპეტენტურად ჟღერს, თუნდაც აქცენტით. სრულყოფილი ინგლისური არ გჭირდებათ — გჭირდებათ საიმედო ინგლისური წინასწარ ცნობილი სიტუაციისთვის.
ანამნეზის სტრუქტურა ინგლისურად
ინგლისურენოვანი კლინიცისტების უმეტესობა ერთსა და იმავე თანმიმდევრობას მიჰყვება, ასე რომ, ყოველთვის გეცოდინებათ, რომელი კითხვაა შემდეგი.
- გაცნობა (Introduction). ვინ ხართ თქვენ, ვინ არის პაციენტი, ნებართვა კითხვების დასმაზე.
- ძირითადი ჩივილი (Presenting complaint). მთავარი პრობლემა პაციენტის სიტყვებით; მას chief complaint-საც უწოდებენ.
- დაავადების ანამნეზი (History of the presenting complaint). დაწყება, ლოკალიზაცია, ხასიათი, ხანგრძლივობა, სიძლიერე, რა ამსუბუქებს და რა აძლიერებს.
- სისტემების მიმოხილვა (Systems review). სხვა სისტემების სწრაფი შემოწმება.
- გადატანილი დაავადებები და ოპერაციები (Past medical and surgical history). ქრონიკული დაავადებები, ჰოსპიტალიზაციები, ოპერაციები.
- მედიკამენტები და ალერგიები (Medications and allergies). მათ შორის ურეცეპტო საშუალებები.
- ოჯახური და სოციალური ანამნეზი (Family and social history). ოჯახური დაავადებები, ყოფა, სამსახური, მოწევა, ალკოჰოლი, მოგზაურობა.
- წარმოდგენები, შიშები, მოლოდინები და შეჯამება (Ideas, concerns, expectations). რას ფიქრობს პაციენტი, რისი ეშინია და რის იმედი აქვს.
იმავე თანმიმდევრობით წარუდგენთ პაციენტს უფროს კოლეგას. ამაზე ვწერთ სტატიაში კლინიკური შემთხვევის პრეზენტაცია ინგლისურად.
60 კითხვა ანამნეზის შესაკრებად ინგლისურად
კითხვები ისეა ჩამოყალიბებული, როგორც მათ გამოცდილი კლინიცისტები სვამენ: მოკლედ, თავაზიანად, ყოველდღიური ინგლისურით. დეტალები შეცვალეთ, გრამატიკა კი უცვლელად დატოვეთ.
კონსულტაციის დაწყება (1–5)
| კითხვა ინგლისურად | თარგმანი |
|---|---|
| 1. Hello, I'm Dr Novak, one of the doctors on the ward. Could you tell me your full name and date of birth? | გამარჯობა, მე ექიმი ნოვაკი ვარ, განყოფილების ერთ-ერთი ექიმი. შეგიძლიათ მითხრათ თქვენი სრული სახელი და დაბადების თარიღი? |
| 2. What would you like me to call you? | როგორ მოგმართოთ? |
| 3. Is it all right if I ask you some questions and make a few notes? | წინააღმდეგი ხომ არ ხართ, რამდენიმე კითხვა დაგისვათ და ჩანაწერები გავაკეთო? |
| 4. What brings you in today? | რამ მოგიყვანათ დღეს ჩვენთან? |
| 5. Can you tell me a bit more about that? | შეგიძლიათ ცოტა უფრო დაწვრილებით მომიყვეთ? |
რჩევა: ღია კითხვის შემდეგ რამდენიმე წამი დაიცადეთ. პაციენტები ყველაზე სასარგებლო დეტალს ხშირად სწორედ მაშინ ამბობენ, როცა პაუზის შევსებას არ ჩქარობთ.
დაავადების ანამნეზი (6–17)
ეს კითხვები ტკივილზეა აგებული, მაგრამ უმეტესობა ნებისმიერ სიმპტომს მიესადაგება: the pain შეცვალეთ სიტყვით the cough ან the rash. ბევრი კლინიცისტი მათ მნემონიკით SOCRATES იმახსოვრებს (site, onset, character, radiation, associated symptoms, time course, exacerbating and relieving factors, severity).
| კითხვა ინგლისურად | თარგმანი |
|---|---|
| 6. When did it start? | როდის დაიწყო? |
| 7. Did it come on suddenly or gradually? | უეცრად დაიწყო თუ თანდათან? |
| 8. Where exactly is the pain? Can you point to it? | ზუსტად სად გტკივათ? შეგიძლიათ მაჩვენოთ? |
| 9. How would you describe the pain? Is it sharp, dull, burning or tight? | როგორ აღწერდით ტკივილს? მწვავეა, ყრუ, მწველი თუ მჭერი? |
| 10. Does the pain go anywhere else? | ტკივილი სადმე გადაეცემა? |
| 11. Is it there all the time, or does it come and go? | მუდმივად გტკივათ თუ ტკივილი მოდის და მიდის? |
| 12. How long does it last when it comes? | რამდენ ხანს გრძელდება, როცა გაწუხებთ? |
| 13. Does anything make it better? | რამე ამსუბუქებს? |
| 14. Does anything make it worse, like moving, eating or breathing in? | რამე აძლიერებს — მოძრაობა, ჭამა, ჩასუნთქვა? |
| 15. On a scale from 0 to 10, where 10 is the worst pain you can imagine, how bad is it now? | 0-დან 10-მდე შკალაზე, სადაც 10 ყველაზე ძლიერი წარმოსადგენი ტკივილია, რამდენად ძლიერია ახლა? |
| 16. Have you ever had anything like this before? | ადრე თუ გქონიათ მსგავსი რამ? |
| 17. Have you taken anything for it? Did it help? | რამე მიიღეთ ამისთვის? დაგეხმარათ? |
სისტემების მიმოხილვა (18–29)
აქ კითხვები მოკლე და დახურულია; სიღრმისეულად მხოლოდ მაშინ იკითხეთ, როცა პასუხი „დიახ“ არის.
| კითხვა ინგლისურად | თარგმანი |
|---|---|
| 18. Have you noticed any other symptoms? | სხვა სიმპტომები ხომ არ შეგიმჩნევიათ? |
| 19. Have you had a temperature or felt hot and shivery? | სიცხე ან შემცივნება ხომ არ გქონიათ? |
| 20. Have you lost any weight without trying? | წონაში ხომ არ დაიკელით უმიზეზოდ? |
| 21. How's your appetite? | როგორი მადა გაქვთ? |
| 22. Have you been short of breath? | სუნთქვა ხომ არ გიჭირთ? |
| 23. Have you felt your heart racing or skipping beats? | გულის აჩქარება ან რიტმის შეფერხება ხომ არ გიგრძვნიათ? |
| 24. Have you had a cough? Are you bringing anything up? | ხველა ხომ არ გაქვთ? ნახველი ამოგდით? |
| 25. Have you felt sick or been sick? | გული ხომ არ გერევათ ან ხომ არ გიღებინიათ? (ბრიტანულ ინგლისურში feel sick გულისრევას ნიშნავს) |
| 26. Have you noticed any change in your bowels, like diarrhoea or constipation? | ნაწლავის მოქმედებაში ცვლილება ხომ არ შეგიმჩნევიათ — ფაღარათი ან შეკრულობა? |
| 27. Any problems when you pass urine, such as pain or going more often? | შარდვისას პრობლემა ხომ არ გაქვთ — ტკივილი ან ხშირი შარდვა? |
| 28. Have you had any headaches, dizziness or problems with your vision? | თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა ან მხედველობის პრობლემა ხომ არ გქონიათ? |
| 29. How have you been sleeping? | როგორ გძინავთ ბოლო დროს? |
გადატანილი დაავადებები, მედიკამენტები და ალერგიები (30–42)
| კითხვა ინგლისურად | თარგმანი |
|---|---|
| 30. Do you have any long-term medical conditions, such as high blood pressure, diabetes or asthma? | ქრონიკული დაავადებები ხომ არ გაქვთ, მაგალითად მაღალი წნევა, დიაბეტი ან ასთმა? |
| 31. Have you ever been in hospital before? | ადრე საავადმყოფოში თუ ყოფილხართ? |
| 32. Have you had any operations? | ოპერაცია ხომ არ გადაგიტანიათ? |
| 33. Have you had any serious illnesses in the past? | წარსულში სერიოზული დაავადება ხომ არ გადაგიტანიათ? |
| 34. Is there any chance you could be pregnant? | შესაძლებელია, რომ ორსულად იყოთ? (იკითხეთ ნეიტრალურად, როცა ეს რელევანტურია) |
| 35. Are your vaccinations up to date? | ყველა საჭირო აცრა გაკეთებული გაქვთ? |
| 36. Do you take any medicines regularly? | რეგულარულად იღებთ რაიმე მედიკამენტს? |
| 37. What dose do you take, and how often? | რა დოზით და რამდენად ხშირად? |
| 38. Do you take anything you buy without a prescription, like painkillers, vitamins or herbal remedies? | ურეცეპტოდ ხომ არ იღებთ რამეს — ტკივილგამაყუჩებელს, ვიტამინებს, მცენარეულ საშუალებებს? |
| 39. Some people find it hard to take tablets every day. How often do you miss a dose? | ზოგს უჭირს ყოველდღე წამლის მიღება. რამდენად ხშირად გამოგრჩებათ დოზა? |
| 40. Have you started or stopped any medicines recently? | ბოლო დროს ხომ არ დაიწყეთ ან შეწყვიტეთ რომელიმე მედიკამენტის მიღება? |
| 41. Do you have any allergies to medicines? | მედიკამენტებზე ალერგია ხომ არ გაქვთ? |
| 42. What exactly happened when you had the reaction? | ზუსტად რა მოხდა, როცა რეაქცია გქონდათ? |
მნიშვნელოვანია: სიტყვით allergy პაციენტები ყველაფერს უწოდებენ — გამონაყარიდან კუჭის აშლილობამდე. 42-ე კითხვა ბუნდოვან პასუხს ზუსტ ჩანაწერად აქცევს.
ოჯახური და სოციალური ანამნეზი (43–55)
პირადი კითხვების წინ გააფრთხილეთ პაციენტი: I'd like to ask a few questions about your family and lifestyle. I ask all my patients these. („მინდა რამდენიმე კითხვა დაგისვათ ოჯახსა და ცხოვრების წესზე. ამას ყველა პაციენტს ვეკითხები“.)
| კითხვა ინგლისურად | თარგმანი |
|---|---|
| 43. Are your parents alive and well? | მშობლები ცოცხლები და ჯანმრთელები არიან? |
| 44. Does anyone in your family have heart problems, diabetes or cancer? | ოჯახში ვინმეს ხომ არ აქვს გულის პრობლემები, დიაბეტი ან სიმსივნე? |
| 45. Has anyone in your family had similar problems? | ოჯახში ვინმეს ხომ არ ჰქონია მსგავსი პრობლემები? |
| 46. Has anyone in your close family died suddenly or at a young age? | ახლო ნათესავებიდან ვინმე ხომ არ გარდაცვლილა უეცრად ან ახალგაზრდა ასაკში? |
| 47. Who do you live with at home? | ვისთან ერთად ცხოვრობთ? |
| 48. What do you do for a living? | რას საქმიანობთ? |
| 49. Do you smoke, or have you ever smoked? | ეწევით ან ოდესმე მოგიწევიათ? (ever ყოფილ მწეველებსაც ავლენს) |
| 50. How many a day, and for how many years? | დღეში რამდენს და რამდენი წელია? |
| 51. Do you drink alcohol? How much would you have in a typical week? | სვამთ ალკოჰოლს? დაახლოებით რამდენს ჩვეულებრივ კვირაში? |
| 52. Do you use any recreational drugs? | ხომ არ იღებთ ნარკოტიკულ ნივთიერებებს? (ყველას ერთნაირად ჰკითხეთ) |
| 53. How far can you walk before you have to stop? | რა მანძილის გავლა შეგიძლიათ შეუსვენებლად? |
| 54. How are you managing at home with things like stairs, shopping and washing? | როგორ ართმევთ თავს სახლში კიბეებს, საყიდლებს, ბანაობას? |
| 55. Have you travelled abroad recently? | ბოლო დროს საზღვარგარეთ ხომ არ ყოფილხართ? |
წარმოდგენები, შიშები, მოლოდინები და დასრულება (56–60)
| კითხვა ინგლისურად | თარგმანი |
|---|---|
| 56. What do you think might be causing this? | როგორ ფიქრობთ, რა შეიძლება იყოს მიზეზი? |
| 57. Is there anything in particular that's worrying you? | რამე განსაკუთრებით ხომ არ გაწუხებთ? |
| 58. What were you hoping we could do for you today? | რას ელოდებით დღევანდელი ვიზიტისგან? |
| 59. Is there anything else you'd like to tell me? | კიდევ რამის თქმა ხომ არ გსურთ? |
| 60. Do you have any questions for me? | ჩემთან რაიმე კითხვა ხომ არ გაქვთ? |
ბოლოს შეაჯამეთ: So, just to check I've understood… („მოდით, დავრწმუნდე, რომ სწორად გავიგე…“). პაციენტი ხედავს, რომ უსმენდით, და შეუძლია შეგისწოროთ.
გრამატიკული შეცდომები, რომლებიც პაციენტს აბნევს
ანამნეზის კითხვებთან დაკავშირებული პრობლემების უმეტესობა ქართულიდან სიტყვასიტყვით თარგმნის შედეგია.
| ნაცვლად | თქვით | რატომ |
|---|---|---|
| How long do you have this pain? (კალკი: „რამდენი ხანია, რაც გტკივათ?“) | How long have you had this pain? | Present Perfect: დაიწყო წარსულში და ახლაც გრძელდება |
| Since when does it hurt? („როდიდან გტკივათ?“) | When did it start? | სიტყვასიტყვითი თარგმანი არაბუნებრივად ჟღერს |
| Where it hurts? | Where does it hurt? | კითხვაში საჭიროა დამხმარე ზმნა do, does ან did |
| Did you ever have an operation? | Have you ever had an operation? | ცხოვრებისეული გამოცდილება დღემდე — Present Perfect |
| Do you have fever, cough or vomiting? | Have you had a temperature? … Any cough? | ერთ ჯერზე ერთი კითხვა, თორემ „დიახ“ არაფერს ნიშნავს |
| Tell me your medicines. | Could you tell me which medicines you take? | უფრო რბილი და თავაზიანი |
მარტივი სიტყვები: სამედიცინო ტერმინები და პაციენტის ენა
სიტყვას dyspnoea ბევრი პაციენტი ვერ გაიგებს, თვით მშობლიური ენის მატარებლებიც კი. ტერმინი დოკუმენტაციისთვის დატოვეთ, საუბარში კი მარტივი შესატყვისი გამოიყენეთ.
| სამედიცინო ტერმინი | როგორ ვუთხრათ პაციენტს | თარგმანი |
|---|---|---|
| hypertension | high blood pressure | ჰიპერტენზია, მაღალი წნევა |
| dyspnoea | shortness of breath | ქოშინი |
| syncope | fainting, passing out | გულის წასვლა, სინკოპე |
| pyrexia | a temperature, a fever | სიცხე, ცხელება |
| haemoptysis | coughing up blood | სისხლიანი ხველა |
| analgesics | painkillers | ტკივილგამაყუჩებლები |
| oedema | swelling | შეშუპება |
| myocardial infarction | heart attack | ინფარქტი |
იგივე წესი მოქმედებს დიაგნოზის ახსნისასაც; იხილეთ ჩვენი ფრაზები პაციენტთან კომუნიკაციისთვის ინგლისურად.
მაგალითი: მოკლე ანამნეზი ინგლისურად
გამოგონილი სასწავლო მაგალითი და არა კლინიკური შემთხვევა:
ექიმი: Hello, I'm Dr Novak. Could you tell me your full name and date of birth?
პაციენტი: Anna Brown, fourth of May, 1979.
ექიმი: Thank you. What brings you in today?
პაციენტი: I've had this pain in my stomach since Saturday.
ექიმი: I'm sorry to hear that. Can you point to where it hurts?
პაციენტი: Here, at the top, in the middle.
ექიმი: How would you describe it? Sharp, dull, burning?
პაციენტი: Burning, mostly. It's worse after I eat.
ექიმი: So, just to check I've understood: you've had a burning pain at the top of your stomach since Saturday, and it's worse after meals. Is that right?
პაციენტი: Yes, that's it.
ღია კითხვა, დამაზუსტებელი კითხვები, შეჯამება. და არც ერთი epigastric ან dyspepsia: ეს სიტყვები დოკუმენტაციისთვისაა. როგორ იქცევა ასეთი საუბარი მკაფიო ჩანაწერად, გაჩვენებთ ჩვენი SOAP ჩანაწერის შაბლონი მაგალითებით.
როგორ ვივარჯიშოთ ანამნეზის შეკრებაში ინგლისურად
- ისწავლეთ კითხვები ნაწილ-ნაწილ, გაცნობითა და ძირითადი ჩივილით დაწყებული.
- წარმოთქვით ისინი ხმამაღლა და ჩაიწერეთ საკუთარი თავი; შეამოწმეთ სიტყვათა რიგი და დამხმარე ზმნა.
- ითამაშეთ როლური თამაშები კოლეგასთან მოკლე სცენარის ბარათებით, შემდეგ როლები გაცვალეთ.
- ცალკე ივარჯიშეთ შეჯამებაში: რეალურ დროში პერიფრაზირება ყველაზე რთულია.
ჩვევებს უკუკავშირი ასწორებს. Lexoria-ს კურსი Medical English შექმნილია ექიმებისთვის, ინტერნებისა და მედიცინის სტუდენტებისთვის B1 დონიდან: 36 საათი ცოცხალი ონლაინ გაკვეთილი მასწავლებელთან — ანამნეზის შეკრება, კლინიკური შემთხვევის პრეზენტაცია, SOAP ჩანაწერები, მიმართვის წერილები, სამედიცინო დოკუმენტაცია და პაციენტთან კომუნიკაცია.
თქვენი შემდეგი ნაბიჯი
კარგი ანამნეზის შესაკრებად სრულყოფილი ინგლისური არ გჭირდებათ. გჭირდებათ მკაფიო სტრუქტურა, საიმედო კითხვები და იმდენი პრაქტიკა, რომ ისინი ავტომატურად გამოგივიდეთ. დაიწყეთ ზემოთ მოცემული 60 კითხვით, გაასწორეთ ცხრილში ნაჩვენები შეცდომები და ჟარგონი მარტივი სიტყვებით ჩაანაცვლეთ.
არ ხართ დარწმუნებული, მზად არის თუ არა თქვენი ინგლისური კლინიკური მუშაობისთვის? გაიარეთ ინგლისურის დონის უფასო ტესტი (20 კითხვა, დაახლოებით 10 წუთი, რეგისტრაციის გარეშე), შემდეგ კი გაეცანით სამედიცინო ინგლისურის კურსს ექიმებისთვის.
ხშირად დასმული კითხვები
როგორ დავიწყო ანამნეზის შეკრება ინგლისურად?
წარუდგინეთ თავი პაციენტს, დააზუსტეთ მისი სახელი და დაბადების თარიღი და სთხოვეთ ნებართვა რამდენიმე კითხვის დასასმელად. შემდეგ დასვით ღია კითხვა, მაგალითად What brings you in today?, და მიეცით პაციენტს საუბრის საშუალება.
რით განსხვავდება ღია და დახურული კითხვები ანამნეზის შეკრებისას?
ღია კითხვა (Can you tell me more about the pain?) პაციენტს საშუალებას აძლევს, საკუთარი სიტყვებით აღწეროს პრობლემა. დახურული კითხვა (Is it worse at night?) კონკრეტულ დეტალს ამოწმებს. კარგი ანამნეზი, როგორც წესი, ღია კითხვებიდან დახურულისკენ მიდის.
Chief complaint და presenting complaint ერთი და იგივეა?
დიახ, ორივე ნიშნავს ძირითად ჩივილს, რის გამოც პაციენტი მოვიდა. Chief complaint უფრო ხშირია ამერიკულ ინგლისურში, presenting complaint კი ბრიტანულში.
როგორ ვკითხო თავაზიანად ინგლისურად მოწევასა და ალკოჰოლზე?
ჯერ გააფრთხილეთ პაციენტი: I'd like to ask a few questions about your lifestyle; I ask all my patients these. შემდეგ იკითხეთ ნეიტრალურად და კონკრეტულად: Do you smoke? How much alcohol do you drink in a typical week?
ინგლისურის რა დონეა საჭირო სამედიცინო ინგლისურის კურსისთვის?
Lexoria-ს კურსი Medical English განკუთვნილია ექიმებისთვის, ინტერნებისა და მედიცინის სტუდენტებისთვის B1 დონიდან. თუ თქვენს დონეში დარწმუნებული არ ხართ, ჯერ გაიარეთ უფასო 10-წუთიანი ტესტი.
